Sposoby zabezpieczania roślin na zimę Rośliny wrażliwe na mrozy muszą być przed nimi odpowiednio zabezpieczone. Okrywanie musi być przeprowadzane z “głową” aby roślin nie zniszczyć. Co prawda rośliny okrywa się dopiero po pierwszych przymrozkach ale warto o tym pomyśleć wcześniej aby mieć czas na przygotowanie odpowiednich okryć. Rośliny w chłodne jesienne dni stopniowo przygotowują się do zimowego snu a stopniowy spadek temperatur temu sprzyja gdyż rośliny się hartują. Przedwczesne okrywanie roślin im szkodzi więc warto na bieżąco śledzić zapowiedzi meteorologiczne aby zdążyć przed pierwszymi mrozami. Do okrywania roślin można stosować różne materiały. Może to być na przykład folia ale wtedy roślin nie należy byt szczelnie okrywać ani dokładnie zawiązywać gdyż folia nie przepuszcza powietrza ani wody a roślina może się zaparzyć i nie będzie w stanie oddychać. Na pewno do zimowego zabezpieczania roślin nie nadaje się czarna agrowłóknina która nie przepuszcza światła a jednocześnie silnie nagrzewa się od słońca. Rabaty można zabezpieczyć grubą warstwą kory.

Prace pielęgnacyjne Trawnik jak każdy element naszego ogrodu wymaga naszej opieki. Przede wszystkim trawę kosimy mniej więcej raz w tygodniu a w razie suszy należy ją obficie podlewać co trzy cztery dni. Ważne jest aby woda przesiąkała na głębokość od dziesięciu do piętnastu centymetrów w głąb trawnika gdyż tak głęboko sięgają korzenie traw. Jeśli sa duże upały to nawadnianie należy przeprowadzać codziennie najlepiej wczesnym ranem. Ponieważ w chłodne jesienne dni trawa rośnie wolniej można stopniowo przejść na koszenie trawnika co dwa tygodnie a na przełomie października i listopada można zakończyć koszenie. W tym okresie bardzo ważne jest dokładne zbieranie skoszonej trawy gdyż przy okazji grabienia wyczesuje się nagromadzony przez lato tak zwany filc czyli zbitą warstwę która powstaje z zalegających szczątków obumarłych części roślin. Z trawników należy również systematycznie usuwać opadające liście gdyż mogą one spowodować że trawa zacznie gnić i mogą się na niej rozwinąć choroby grzybowe. Można jeszcze raz przeprowadzić zabieg napowietrzania który pomoże w osuszeniu gleby gdyby była ona zbyt wilgotna.

Plemiona, które mieszkają na sawannie trudnią się rolnictwem i pasterstwem. Pola to niewielkie terytoria powstałe z wykarczowanych obszarów, gdzie kiedyś rosła roślinność naturalna. Najczęściej uprawia się tam zboża takie jak sorgo i proso oraz warzywa. Głównym narzędziem prac jest motyka. W dawnych czasach, kiedy zaludnienie sawanny było niewielkie ziemi starczało na tak zwane „wędrowne” rolnictwo. Rolnicy i ich rodziny zmieniali obszary uprawne wraz ze spadkiem ich wydajności. Sytuacja ta uległa zmianie, kiedy to w drugiej połowie ubiegłego stulecia miała miejsce eksplozja demograficzna, czyli gwałtowny wzrost ludności. Wzrosło również zapotrzebowanie na żywność. Aby ją wytworzyć należało zwiększyć liczbę upraw oraz hodowli. Dodatkową kwestią stały się nowe potrzeby wymagające zaspokojenia. Aby to zrobić należało wytworzyć nadwyżki żywności i sprzedać je. Kiedy zabrakło terenów uprawnych zaczęto masowo karczować roślinność naturalną, co doprowadziło do jej wyniszczenia. Przykład ten bardzo dobrze obrazuje zależność między degradacją środowiska, a liczbą ludności. Im więcej mieszkańców danego terytorium tym większe zagrożenie dla środowiska.

W czasach kolonialnych małe plemiona wykorzystywały jedynie surowce mineralne, które były odnawialne, a ich użytkowanie nie prowadziło do wyniszczenia. Człowiek od początku swego istnienia wywoływał zmiany w środowisku naturalnym. Jednak kiedyś nie były one tak zaawansowane i pozwalały na zachowanie równowagi. Do wyżej wymienionych zasobów odnawialnych zaliczymy między innymi rośliny i zwierzęta, które wykorzystywano przede wszystkim do celów spożywczych. Współcześnie bardzo trudno znaleźć taką zależność między człowiekiem, a przyrodą. Jednak istnieją takie wyjątki jak na przykład lasy Amazonii, gdzie żyją prymitywne plemiona. Gospodarka tradycyjna jest stosowana także w XXI wieku. Jest to jednak nieco zmieniona formuła, przystosowana do współczesnych wymagań gospodarczych. Jej największym minusem jest trwała degradacja środowiska naturalnego.
Podobnie było z przemysłem, który nie szczędził surowców mineralnych i energii. Zanieczyszczał on powietrze, wodę oraz powodował dużą śmiertelność wśród pracowników.

Przydadzą nam się w ogrodze przeróżne wspomagacze i pomocnicy naszych robót. Wspomnianie pazurki, jakaś łopatka, grabki, haczka przydadzą nam się w ogrodzie o każdej porze roku poza zimą. Pazurki do spulchniania ziemi, łopatka do sadzenia i przesadzania, małe grabki oraz większe grabie do zagrabiania liści i odpadów, a haczka do hakowania i pielenia rabat. Jeśli mamy trawnik, nieodzowna będzie kosiarka i podkaszarka – obie są niezastąpione w pielęgnacji trawnika. Do tego warto zaopatrzyć się w kilka doniczek różnej wielkości, worek ziemi (nigdy nie wiadomo, kiedy może się przydać), nawozy (osobny do roślin kwitnących i osobny do iglaków – iglakowy nadaje się również do rododendronów i azalii), środki chemiczne do zwalczania szkodników oraz konewkę z sitem. Do tego ze dwie pary dobrych, grubych rękawic ogrodowych, jeśli chcemy mieć kompost, trzeba znaleźć miejsce na kompostownik. Pamiętajmy tylko, że można do niego wrzucać wyłącznie odpady organiczne takie jak resztki naszych roślin, obierki warzyw i owoców, ale nie wolno w nim trzymać chwastów. Cały sprzęt po zakończeniu prac jesiennych warto wyczyścić i zakonserwować, po czym schować w suche miejsce. Podobnie donice można wymyć i wyczyścić, wtedy wiosną będziemy mieli o wiele mniej pracy.

Niektóre zwierzęta są niezastąpione w naszych ogrodach, dlatego warto się z nimi zaprzyjaźnić. Jeśli chcemy mieć sprzymierzeńców w walce ze szkodnikami oraz częstych gości w naszym ogrodzie, stwórzmy miejsce przyjazne zwierzętom. Jeże lubią wysokie poszycie, więc jeśli tylko możemy gdzieś w ogrodzie zostawić trochę więcej roślinności, czy gęstych krzewów, pewnie nas odwiedzą. Można je poczęstować odrobiną karmy dla kotów i mleka lub wody, a z pewnością będą częstymi gośćmi naszego ogrodu. Są bardzo pożyteczne, ponieważ zjadają ślimaki niszczące wszystko, co posadzimy. Zjadają też wszelkie odpady organiczne, zleżałe jabłka, śliwki, na pewno zajrzą do kompostu. Jeże przesypiają zimę, aby jakiś zechciał pospać u nas, trzeba przygotować odpowiednie miejsce. Sterta desek, gałęzi i suchych liście wystarczy. Pamiętajmy też, by podczas późnych, jesiennych prac, nie psuć takich kryjówek, ponieważ już może tam się chować jeż, a obudzony ze snu zimowego, zostawiony sam sobie, najpewniej zginie. Późną jesienią i zimą najlepszym przyjacielem ptaków odwiedzających nasz ogród będzie zwyczajny karmnik. Ptaki zaczynamy dokarmiać, kiedy nadejdą mrozy i spadnie śnieg. Sypiemy do niego okruchy, karmę z tłuszczem dla ptaków zimujących (mozna gotową kupić w sklepach zoologicznych), kawałki jabłek, słoninę, ziarno. Krzewy czarnego bzu również zwabią ptaki, ponieważ długo mają owoce, którymi małe ptaki się żywią.

W najbardziej rozwiniętych i zamożnych krajach na świecie rolnictwo określane jest mianem uprzemysłowionego. Tego typu działalność gospodarcza charakteryzuje się odpowiednim wykształceniem rolników i wiedzą o przyrodzie oraz wymaganiach roślin przeznaczonych do uprawy. Ponadto jest to dbanie o regulacje stosunków wodnych i dostarczanie glebie odpowiednich związków mineralnych, zwalczanie szkodników i różnego typu schorzeń, należyte oraz zdrowe odżywianie zwierząt hodowlanych, wprowadzanie nowych gatunków roślin i zwierząt do uprawy i chowu oraz stosowanie modyfikacji genetycznej. Metody używane w rolnictwie uprzemysłowionym budzą wiele niezdrowych emocji. Różnego typu środki chemiczne oprócz tego, że chronią rośliny przed zarazami i chorobami przenikają też do ich owoców, które później spożywają ludzie i zwierzęta. Część tego typu związków zanieczyszcza również wody gruntowe. Dotyczy to także zwierząt, które bardzo często są nieprawidłowo tuczone. Do pasz dodawano kiedyś tkanki zwierzęce, co było przyczynom zachorowań na tak zwaną chorobę szalonych krów. Miało to swoje konsekwencje w spadku spożywania mięsa wołowego oraz strat producentów tego typu produktów. Współcześnie bardzo popularne stała się żywność uprawiana i hodowana naturalnie w gospodarstwach ekologicznych. Niestosuje się w nich sztucznych środków ochrony roślin i nawozów sztucznych, więc plony są znacznie niższe, ale ich cena jest o wiele wyższa.

Zboża odgrywają bardzo istotną role na naszym globie. Są one bardzo odżywcze i mogą być długo przechowywane. Jest to szczególnie istotne w miejscach, gdzie ze względu na warunku klimatyczne plony zbiera się tylko jeden raz w roku. Ponadto zboża bardzo szybko rosną, więc mogą być uprawiane nawet w miejscach, gdzie okres wegetacyjny jest bardzo krótki, natomiast, jeśli jest on długi istnieje możliwość zbiorów od 2 do 3 razy w roku. Zboża bardzo szybko i wygodnie się transportuje. Istnieje także możliwość wykorzystania tych elementów, które nie nadają się do spożycia przez ludzi. Na przykład z resztek niejadalnych przez człowieka wytwarza się pasze dla zwierząt, nawozy oraz różnego rodzaju plecionki. Ziarna zbożowe służą do wyrobów mąki, płatków, kaszy i grysiku. Uprawa najczęściej jest mało pracochłonna i wykonywana przez urządzenia mechaniczne. Na tenarach, gdzie panuje klimat ciepły lub wilgotny uprawia się rośliny bulwiaste takie jak maniok, jam, patat oraz taro. Natomiast klimat umiarkowany sprzyja uprawie ziemniaków. Bardzo powszechne są rośliny strączkowe, które mogą rosnąć w wielu strefach klimatycznych. Stanowią one bardzo ważny składnik nasze diety ze względu na bogactwo w białko roślinne. Zliczmy do nich soje oraz wiele odmian fasoli. Podobnie jest z warzywami i owocami, które występują zależności od swoich wymagań w wielu klimatach.

Bardzo ważnym czynnikiem dla rozwoju rolnictwa jest klimat, na który składają się: temperatura powietrza oraz jej roczne i dobowe amplitudy, ilość i pory opadów, długość okresu wegetacyjnego i wilgotność powietrza. Wszystkie te czynniki składają się na agroklimat. Wyżej wymienione elementy wpływają na rodzaj uprawianych roślin i hodowanych zwierząt. Najgorsze warunki klimatyczne panują w strefie okołobiegunowej, umiarkowanej chłodnej oraz odmianach suchych wszystkich stref klimatycznych. Natomiast najbardziej korzystny agroklimat występuje w klimatach morskich, podzwrotnikowych oraz strefie umiarkowanej ciepłej.
Najlepsze efekty gospodarowania osiągają ci rolnicy, których uprawy znajdują się na najlepszych glebach. Do takich zaliczamy czarnoziemy, mady, czarne ziemię, rędziny oraz gleby kasztanowe. Bardzo dobre warunki występują w dolinach i deltach rzek. Takim miejscami o szczególnie dobrej i żyznej glebie są delty Nilu, Gangesu i Brahmaputry. Bardzo korzystne są również ziemie stepowe położone w strefie umiarkowanej suchej. Doskonałym przykładem mogą być stepy Ukrainy. Bardzo ważne jest nachylenie terenu, na którym uprawiane są rośliny. Na stokach o dużym spadku woda wymywa warstwy gleby. Dlatego korzystniejsze są stoki o małym nachyleniu, ponieważ woda nie powoduje praktycznie żadnych szkód.

Na prawidłowy rozwój rolnictwa składają się warunki klimatyczne i glebowe oraz powierzchnia o prawidłowym nachyleniu. Aby wyniki gospodarowania były jak najwyższe potrzebna jest pomoc człowieka. Często jest to szereg działań wymagający ogromnego nakładu pracy i kapitału. Niestety nie wszystkich rolników na to stać. Zdarza się, że ulepszanie roli nie wynika z samego faktu braku funduszy, a problemu własnościowego ziemi. Rolnik użytkujący nie swoje grunty nie przeprowadza żadnych innowacyjnych działań na ziemi, która nie należy do niego. Częstym problemem jest również niewiedza. Przykładem może być nieumiejętne nawadnianie, które prowadzi do zasolenia gleby lub niewłaściwe nawożenie nawozami sztucznymi, powodujące zmniejszenie żyzności oraz zanieczyszczenie wód gruntowych. Bardzo ważną kwestią jest zwiększanie produkcji rolniczej, czyli plonów. Najczęściej zwiększa się obszary uprawne lub podnosi wydajność z hektara. Pomocną rękę do rolników wyciąga również państwo dysponujące organami polityki rolnej, na którą składa się szereg czynników i środków wspomagających rozwój tej dziedziny gospodarki. Zaliczamy do nich między innymi oświatę rolniczą, ochronne artykułów rodzimych przed importowanymi z zagranicy, opiekę weterynaryjną, rozbudowę komunikacyjną, pomoc przy zagospodarowaniu nowych terenów oraz szerszy dostęp do kredytów i subwencji.