Wpisy oznaczone tagiem ‘urbanizacja’

Urbanizacja

14 listopada 2009  | 
Tagi: , , , , , , , ,  |  Kategorie: Osadnictwo

3Osady, które są zlokalizowane w strefie podmiejskiej nazywane są przedmieściami. W krajach wysoko rozwiniętych zauważa się ciągły wzrost liczby mieszkańców oraz obszarów strefy podmiejskiej. Jest to związane z przenoszeniem się ludzi z dzielnic centralnych do spokojnych i cichych peryferii. Natomiast w państwach słabo rozwiniętych zauważyć można odwrotną zależność. Biedna ludność wiejska napływa na przedmieścia miast w poszukiwaniu lepsze pracy. Peryferia są zarówno miejscem slumsów, jaki i bogatych dzielnic willowych. Strefa podmiejska składa się kilku przedmieść o różnorodnych właściwościach. Dzielnice mieszkaniowe charakteryzują się wygodą oraz zielonym otoczeniem, do którego mieszkańcy wracają po pracy w mieście. Istnieją również przedmieścia mieszkaniowe o dość niskim standardzie i typowe dzielnice nędzy. Strefa podmiejska może mieć również charakter przemysłowy. Ośrodki tego typu powstają w okolicach złóż naturalnych i za zgodą mieszkańców. Przedmieścia mogą pełnić funkcje usługowo-handlowe. Najczęściej są to wielkie centra handlowe, wokół których panuje zmożony ruch. Ponadto funkcjonują tam hurtownie oraz giełdy towarowe i ośrodki rolnicze, których mieszkańcy zajmują się rolą i hodowlą. Ostatnim rodzajem strefy podmiejskiej jest wypoczynkowo-rekreacyjna. Mieszkańcy miasta wyjeżdżają na peryferia by móc spokojnie spędzić weekend i odpocząć od miejskiego zgiełku.

Na zmianę liczby mieszkańców wpływa wiele czynników. Zaliczamy do nich przyrost naturalny, migracje-najczęściej ze wsi do miast i zmiany granic administracyjnych. Miasta, które leżą blisko siebie tworzą zespół miejski, gdy jedno z miast jest większe od pozostałych i wyraźnie dominuje mamy wówczas do czynienia z aglomeracja monocentryczną. Natomiast, kiedy kilka miast o podobnej wielkości jest zlokalizowanych blisko siebie jest mowa o aglomeracji policentrycznej lub konurbacji. Szacuje się, że w naszym kraju ponad 62% ludności to mieszkańcy miast. Taka tendencja utrzymuje się od końca ubiegłego stulecia. Bardziej zurbanizowana jest Polska zachodnia, natomiast zdecydowanie najsłabiej pod tym względem wypada południowy-wschód naszego państwa. Proces urbanizacji na poszczególnych kontynentach rozpoczął się w różnych okresach czasowych i z innym nasileniem. Najpóźniej stało się to w Ameryce Północnej, Ameryce Południowej, Australii oraz Afryce. Współcześnie za najbardziej zurbanizowane uważa się kraje amerykańskie, Europe Zachodnią, Australię, Nową Zelandię oraz Japonię. Natomiast ciągle niewielki odsetek mieszkańców miast w ogólnej liczbie obywateli państw znajduje się na kontynentach: afrykańskim i azjatyckim. Jeśli chodzi o tempo urbanizacji to prym wiodą państwa posiadające mało ludności miejskiej.

Dawne miasta i dzielnice

2 października 2009  | 
Tagi: , , , , , , , , ,  |  Kategorie: Osadnictwo

2Dawne miasta powstawały ze względu na bezpieczeństwo oraz płynące z tego tytułu korzyści. Wszelkie niezbędne dobra dowożono z terenów rolniczych. Były to przede wszystkim materiały potrzebne do budowy domów oraz żywność. Dla utrzymania bezpieczeństwa budowano ochronny mur wokół osad. W związku z tym zabudowa była bardzo zwarta, a poszczególne domy połączone ze sobą. Niosło to za sobą zagrożenie pożarowe. W dawnych miastach przestrzeń ograniczona była do minimum, nawet uliczki były bardzo wąskie. Wygląd domostw uzależniony był od zamożności jego mieszkańców. Przedstawiciele władz, arystokracji oraz bogaci kupcy zamieszkiwali najokazalsze budynki. Miasta mogły powstawać dzięki rolnictwu. Chłopi posiadający nadwyżkę żywności sprzedawali je do osad miejskich. Dzięki temu mieszkańcy miast mogli wykonywać inne prace takie jak handel, rzemiosło i budownictwo. Na rozwój pierwszych miast wpłynął również transport. Dzięki niemu istniała możliwość przewożenia materiałów budowlanych oraz żywności. Bardzo ważne stały się także organy kontrolujące organizacje miast i zamieszkujące je społeczności. Wraz z upływem czasu zmieniały się funkcje miastotwórcze. W XVIII wieku takim bodźcem stymulującym rozwój i powstawanie nowych osad był przemysł. Koncentrował się on w pobliżu zasobów naturalnych i szlaków komunikacyjnych. Wolne i liczne miejsca pracy przyciągały wiele nowych mieszkańców.

Śródmieścia miast, które posiadają wielowiekową historie pełnią funkcje kulturalne, administracyjne oraz handlowe. Jest to przede wszystkim związane z tym, że występuje tam stara zabudowa oraz mnóstwo zabytków. Współczesne duże i bardzo dobrze rozwinięte miasta wykształciły nowy typ śródmieścia nazywany CBD od angielskiego zwrotu „Central Business District”. Nie znajdziemy tam zabytków, a jedynie wieżowce, które zastąpiły starą zabudowę. Ceny tych gruntów są bardzo wysokie, więc sprzedaż ich jest bardzo korzystna. Domy mieszkalne zostały przekształcone w centra usługowe. Najbardziej znanym CBD jest Manhattan w Nowym Jorku. Zdarza się, że ze względu na wyjątkowo cenne zabytki i obiekty, tego typu śródmieścia powstają na peryferiach miast. Największą część miast stanowią dzielnice mieszkalne. Są one podzielone na wielorodzinne takie jak bloki i kamienice oraz jednorodzinne domy. Różnią się one stylem budownictwa i standardem. Za najbiedniejsze uważa się dzielnice kamienic powstałych na przełomie XIX i XX wieku, natomiast najbardziej luksusowe te części miast, gdzie znajdują się wille. W krajach biedniejszych na peryferiach miast powstają dzielnice o najniższych standardach mieszkaniowych i życiowych. Nazywane są dzielnicami nędzy, slumsami lub fawelami. Zbudowane są z przedmiotów znalezionych na ulicach, a kanalizacja, telekomunikacja oraz elektryczność praktycznie w nich nie istnieje.

Istnienie miast

30 września 2009  | 
Tagi: , , , , , , , , ,  |  Kategorie: Osadnictwo

4Miast od początku swego istnienia były miejscem, gdzie mieszały się różne kultury oraz religie. Wzajemna wymiana myśli społecznej, doświadczenia, tradycji i wiedzy sprzyjała ciągłemu rozwojowi. Miało to ogromny wpływ na specyfikę mentalności, tolerancje oraz akceptację innowacji. Miasto to również miejsce, na którym istnieje złożony system gospodarczy. Wszelkie dziedziny gospodarki współpracują ze sobą i gwarantują wzajemne istnienie. Między innymi infrastruktura techniczna, składająca się z sieci transportowej, wodociągowej oraz energetycznej- ułatwia ona sprawne działanie oraz daje możliwości zwiększenia zatrudnienia. Mieszkańcy miast mogą również poszczycić się wyższymi zarobkami oraz większym wyborem i dostępem do większości zawodów. Ponadto łatwiej zmienić zawód i poszerzyć swoje kwalifikację. Miasto daje większe szanse na zdobycie wykształcenie, szczególnie wyższego oraz ułatwia dostęp do kultury i nauki. Młodzież miejska ma szanse na lepszy start w życiu, niż ich koledzy z prowincji. Ponadto bliskość do służb ratowniczych i medycznych zapewnia dłużę życie i lepszą opiekę zdrowotną. Mieszkańcy miast są w stanie w większym stopniu zaspokoić swoje pragnienia, zarówno te materialne i niematerialne. Dobrze rozwinięta działalność usługowa i rozrywkowa zlokalizowana jest najczęściej w największych miastach.

Jednym z kosztów działalności miast jest tak zwany klimat miejski. Chodzi tutaj głównie o dużą emisję zanieczyszczeń do atmosfery, co znacznie odbija się na wdychanym przez nas powietrzu. Ponadto skutkuje to mgłami, częstymi zachmurzeniami oraz kwaśnymi opadami. Naukowcy informują, że szkodliwe substancje mogą podwyższać temperaturę miast nawet o kilkanaście stopni Celsjusza. Zanieczyszczone powietrze szkodzi nam w dużym stopniu. Powoduje choroby układu oddechowego i oczu, alergię, bóle głowy oraz ogólne złe samopoczucie. Zanieczyszczenie utrzymujące się tuż nad aglomeracjom nazywane jest smogiem. Sen z powiek mieszkańców miast spędza komunikacja oraz nieustający hałas. Alternatywą dla niewygodnego transportu oraz niekończących się korków może być metro. Jednak jego budowa jest niezwykle kosztowna. W miastach o wiele szybciej rozpowszechniają się schorzenia zakaźne oraz choroby cywilizacyjne. Do tych ostatnich możemy zaliczyć nowotwory oraz choroby układu krążenia. Ponadto mieszkańcy miast są bardziej narażeni na urazy i wypadki. Duże miasta to także miejsce zmożonej patologii i zaburzeń psychicznych. Wynika to z anonimowości i braku wystarczającej kontroli społecznej. W małych miasteczkach i wsiach ludzie doskonale się znają i wzajemnie kontrolują, co zapobiega wyżej wymienionym przypadkom.

Historia osadnictwa

25 września 2009  | 
Tagi: , , , , , , , ,  |  Kategorie: Osadnictwo

1Pierwsze osady nie prowadziły trybu stałego. Zdobywano pożywienie dzięki łowiectwu i zbieractwu. Grupy tworzące osady przenosiły się, co jakiś czas, najczęściej sezonowo lub wtedy, gdy występował niedostatek zwierzyny i jadalnej roślinności. Współcześnie takie osadnictwo spotykamy na obszarach wyjątkowo niekorzystnych pod względem przyrodniczym dla człowieka. Ludzie prowadzący taki tryb życia zamieszkują pustynie, lasy równikowe, tundrę oraz góry. Podstawą zmian osadnictwa było rolnictwo, a później hodowla. Człowiek związał się z ziemią, co było bodźcem do zorganizowania stałych osad i skupisk ludzi. Proces ten przejawiał się budowaniem stałych i solidnych domostw. Ludzie wybierając tereny na miejsca zamieszkania kierowali się przede wszystkim żyznością i bliskością zbiorników wodnych. O miejscu zamieszkaniu decydowało rolnictwo. Główną przyczyną stałego osadnictwa były warunki przyrodnicze wykorzystywane przez człowieka. Rozwój roli i hodowli zwiększył ingerencję człowieka w przyrodę i spowodował zwiększenie liczby ludności osad. Charakter osadnictwa jest ściśle zależna od działalności gospodarczej człowieka. Ludzie w miastach egzystują blisko miejsc zatrudnienia tworząc duże skupiska, natomiast osady wiejskie zlokalizowane są w ośrodkach rolniczych, oddzielone polami uprawnymi.

Za wieś uważa się osadę, na której dominuje budownictwo jednorodzinne. Mieszkańcy wsi są nieliczni i utrzymują się z rolnictwa. Z obszarem wiejskim są związane użytki rolne. Zaliczmy do nich grunty orne, łąki, pastwiska oraz sady. Wielkość oraz organizacja wsi zależy od środowiska naturalnego. To z niego czerpane są stosowane kiedyś i obecnie materiały budowlane takie jak drewno, glina, kamienie, liście palmowe, czy nawet bryły lodu i śniegu. Wszystkie te tworzywa wpływają na wygląd domów i pomieszczeń gospodarczych. Może to być między innymi kształt dachu, grubość ścian lub wielkość drzwi. Gdy tworzono pierwsze osady przestrzegano tak zwanego tradycyjnego planu wsi i domu. Najczęściej układ domostw koncentrował się wokół miejsca zamieszkania wodza, a inne budowle rozciągały się wzdłuż głównej drogi bądź rzeki. W osadnictwie dużą role odgrywa również wielkość wsi. Istnienie małych gospodarstw sprzyja funkcjonowaniu dużych wsi, których mieszkańcy żyją w sporych skupiskach. Natomiast duże podmioty gospodarskie zajmują większe tereny pod uprawy, co sprzyja osadnictwu rozproszonemu.
Zabudowa rolnicza może być związana z zamożnością rolników. Domy bogatych mieszkańców wsi często są okazalsze i trwalsze oraz zbudowane z materiałów rzadko używanych w środowisku lokalnym. Ważnym bodźcem jest także historia. Przykładem mogą być kolonie kopiujące styl metropolii.